ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

173

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

سرازير گرديد . در سال 208 هجرى سيل عظيم ديگرى آمد آنچنان كه كعبه را دربرگرفت و تا بالاى درب كعبه و حجر الأسود رسيد . در اين سيل بيش از هزار خانه تخريب شد و نيز بيش از هزار نفر در آن جان باختند . تمامى مسجد و درهء مكه از گل و لاى پوشانده شد ، همچنين شدّت سيل ، كليهء صندوق‌هاى كالافروشى مردم را با خود به حركت درآورد و همه را به منطقه مسفله برد ، در اين باره عبيد اللّه بن حسن نامه‌اى بدين عبارت به مأمون نوشت و از او كمك طلبيد : « يا امير المؤمنين ، إنّ أهل حرم اللّه تعالى و جيران بيته و ألّاف مسجده و عمرة بلاده قد استجاروا بعزّ معروفك من سيل تراكمت جرياته فى هدم البنيان ، و قتل الرجال و النسوان ، و اجتياح الأموال ، و جرف الأثقال ، حتى ما ترك طارفا و لا تالدا للراجع اليها فى مطعم و لا ملبس فقد شغلهم طلب الغذاء عن الإستراحة الى البكاء على الأمهات و الأولاد و الآباء و الأجداد ، فأجرهم يا امير المؤمنين بعطفك عليهم و إحسانك اليهم تجد اللّه مكافئك عنهم ، و مثيبك على الشكر منهم » . پس مأمون اموال فراوانى براى آنان گسيل داشت و سپس در پاسخ آن نامه ، چنين گفت : « أما بعد ، فقد وصلت شكيتك لأهل حرم اللّه الى امير المؤمنين فبكاهم به عين رحمته ، و أنجدهم بصيب نعمته و هو متبع لما أسلف اليهم بما يخلفه عليهم عاجلا و آجلا إن اذن اللّه في تثبيت نيته على عزمه » . گفته شده كه شادمانى مردم مكه از اين پاسخ بيش از دريافت كمكهاى او بود . در سال 253 هجرى ، سيل مهيب ديگرى وارد مكه شد و كعبه را دربرگرفت ، در اين سيل آب به نزديكى حجر الأسود رسيد و خانه‌هاى بسيارى را ويران نمود و تمامى مسجد از گل و لاى انباشته شد آن چنان كه براى بيرون بردن آن از گارى استفاده كردند . در سال 349 هجرى ، در هنگام نمايان شدن حاجيان ، سيل آمد و تمامى آنان را به همراه خود برد و به دريا ريخت . در اين سال هيچ يك از حاجيان به مصر باز نگشتند . از